Jan Deelstra

Jan Deelstra uit Franeker, die sinds 1993 werkt als humanistisch spreker bij uitvaarten, legt uit wat een humanistisch uitvaart voor hem betekent.

'Wat is een humanistische uitvaart? Nabestaanden in de gelegenheid stellen om waardig afscheid te nemen en de overledene een waardig afscheid te geven. Het is dus een afscheid, waarin het menszijn centraal staat.

Het is voor een humanistische spreker belangrijk, dat hij afstand kan nemen na het begeleiden van een uitvaart - maar vooral ook, dat hij zich inleeft in de gevoelens van de nabestaanden. Daarom laten alle uitvaarten een diepe indruk achter.

Een uitvaart van een pasgeboren kindje heeft diepe indruk op me gemaakt. Ik kwam bij de familie thuis voor een gesprek over de toespraak. Moeder lag boven in bed, vader zat verslagen in een stoel in de zitkamer. Hun zoontje speelde in de kamer. Het nieuwe zusje lag in een kistje in het wiegje bij het bed van de moeder.

"Ach, zeg maar wat bij het graf, dan is het wel klaar." Dit waren de eerste woorden die tegen me werden gezegd. Ga dan maar eens een uitvaart leiden die goede gevoelens achterlaat bij de familie. Goede gevoelens na een uitvaart zijn belangrijk voor de nabestaanden, want ze moeten weer verder kunnen gaan met het leven.

Het werd een kleine, intieme uitvaart, met alleen familie en intieme vrienden. In de huiskamer heb ik de plechtigheid geleid en gesproken over het verlies en de teleurstelling dat dit nieuwe leven niet tot bloei mocht komen. Daarna reed iedereen naar de begraafplaats, waarbij de ouders het kistje op schoot hielden.

Op de begraafplaats werden witte ballonnen uitgedeeld. Het kistje werd op de aanhanger van de speelgoedauto van het zoontje geplaatst en door hem naar het open grafje gereden. Na de laatste woorden bij het graf, mocht het zoontje aftellen, waarna iedereen tegelijk de ballonnen zou loslaten. Voor hem was het overleden kindje nu een sterretje en zouden de ballonnen naar haar toe gaan.'